وجیهه تیموری
سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران با اشاره به پیشنهاد تأسیس رادیوی فارسیزبانان در دوشنبه، اعلام کرد: طرح راهاندازی تلویزیون مشترک فارسیزبانان پیشتر به دلایلی به مرحله اجرا نرسید، اما اکنون مانعی برای تأسیس رادیوی فارسیزبانان وجود ندارد و میتوان این پیشنهاد را با دولتمردان کشورهای فارسیزبان مطرح کرد.
به گزارش خبرنگار اطلاعات، زاهدی نظامالدین شمسالدینزاده، دیروز در نشست خبری که بهمناسبت ۳۵ سالگی استقلال جمهوری تاجیکستان در محل این سفارتخانه برگزار شد؛ استقلال را بزرگترین نعمتی خواند که در تاریخ ۹ سپتامبر سال ۱۹۹۱ برابر با ۱۸ شهریور سال ۱۳۷۰ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، نصیب مردم تاجیکستان شد و از آن پس مسیری را طی کردند که ارزش تاریخی آن شاید با سدهها برابر باشد.
وی گفت: در تمامی این سالهای پس از استقلال، رشد و توسعه علم، ادب و فرهنگ از اولویتهای سیاست داخلی دولت تاجیکستان بودهاست. با ابتکار رئیسجمهوریمان، عالیجناب امامعلی رحمان، برنامه بزرگ احیای فرهنگ و تمدن تاجیکان در دوران استقلال طراحی شد که از مهمترین ارکان آن، تحکیم پایههای معنوی دولتداری معاصر تاجیکان از طریق بازشناسی هویت ملی و تقویت خودآگاهی، توجه به میراث گذشته مردم تاجیک که مشترک با مردم ایران است و برگزاری همایشهایی برای بزرگداشت مفاخر مشترک از جمله رودکی، فردوسی، ابن سینا، مولانا، ناصرخسرو، کمال خجندی، جامی و حتی ابوحنیفه معروف به امام اعظم بودهاست. علاوه بر این جشنهای شهرها و مراکز قدیمی فرهنگ و تمدن تاجیکان در سرزم، خجند، استروشن، حصار شادمان و... در قالب همایشهای بینالمللی، برگزار میشوند تا زنده بمانند.
زاهدی افزود: رئیسجمهوری در راستای تحکیم خودشناسی ملی تاجیکان، مهمترین منابع و مراجع را منتشر و به هر خانواده تاجیک اهدا کردهاست که «قرآن» با ترجمه تاجیکی و دو جلد «شاهنامه» فردوسی بهعنوان سند بزرگ خودشناسی ملی، قاموس زبان، فرهنگ، تاریخ، جهانبینی و سنتهای دولتداری از آنجملهاند.
زبان رسمی ملت تاجیک
سفیر تاجیکستان در ایران در پاسخ به پرسش روزنامه اطلاعات درباره نقش زبان فارسی و آموزش خط نیاکان در حفظ هویت و استقلال ملت تاجیک، توضیح داد: زبان تاجیکی همان زبان فارسی است که در دوران شوروی، زبان ملت تاجیک در بازار، خیابان و معاشرت بین مردم بود ولی زبان رسمی نبود. پس از استقلال کشور تاجیکستان و بازیابی هویت ملی، بنا به خواست مردم و توصیه نخبگان ادبی، فرهنگی و علمی کشور، زبان تاجیکی بهعنوان زبان رسمی و دولتی در قانون اساسی ما، تعریف و ثبت شد. حتی یک روز نیز در تقویم رسمی جمهوری تاجیکستان بهعنوان «روز زبان» تعیین شدهاست و دولت برای رشد و توسعه زبان تاجیکی هر کاری را که لازم باشد، انجام میدهد. پیشگام این کار نیز خود رئیسجمهوری است که تمامی سخنرانیهای خود را حتی در سازمان ملل متحد به زبان تاجیکی ارائه میدهد. شاید این موضوع برای بسیاری عادی باشد، ولی در مقایسه با دوران شوروی، برای ما تحول مهم و جدیدی است.
زاهدی گفت: امامعلی رحمان همچنین دو جلد کتاب با نام «زبان ملت» منتشر کرده که نشاندهنده توجه رهبر دولت و کشور به زبان و جایگاه آن در هویت ملی است. اخیرا نیز بنابر دستور رئیسجمهوری و در راستای تقویت آموزش خط نیاکان، در مکاتب ما تعداد ساعتهای تدریس خط فارسی زیاد شدهاست، زیرا تمامی میراث مکتوب ما به خط فارسی نوشته شدهاند و مردم تاجیکستان باید با این خط آشنا باشند تا بتوانند مستقیماً به میراث گذشته خود مراجعه کنند و از آن بهره بگیرند. در این زمینه یادآور میشوم که این دستور پیشوای ملت در جامعه تاجیکستان، خوش قبول گردیده و اجرا میشود.
وی همچنین به پرسش دیگر روزنامه اطلاعات درباره تأسیس رادیوی فارسیزبانان در «دوشنبه» که هنوز محقق نشدهاست، پاسخ داد: در اصل قرار بود تلویزیون مشترک فارسیزبانان با حضور نمایندگانی از ایران، افغانستان، ازبکستان، تاجیکستان و... در شهر دوشنبه تأسیس شود که متأسفانه بعضی سببها پیش آمد و امکان نداد که آن طرح اجرایی شود. اما رادیوی فارسیزبانان میتواند تأسیس شود، زیرا آن سببها وجود ندارند و مانع نمیشوند. میتوان این صحبت شما را به دولتمردان کشورهای فارسیزبان پیشنهاد داد تا در این خصوص تصمیم بگیرند.
زاهدی ادامه داد: من نکتهای را میخواهم یادآوری کنم و این است که نماینده صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران سالهاست که در تاجیکستان فعالیت میکند، اما متأسفانه تا امروز ندیدم حتی یک خبر از تاجیکستان پخش شدهباشد و همان نماینده بیواسطه با مردم تاجیک صحبت کند یا خبری از برنامههای ما بدهد. حال آنکه ما باید خبرهای مختلف را از نمایندههای مستقیم خودمان بگیریم نه از طریق رسانههای دیگر.
آینده گردشگری ایران و تاجیکستان
سفیر تاجیکستان در ایران، یکی دیگر از دستاوردهایی که در طول ۳۵ سال روابط دو جانبه با ایران بهدست آمده را لغو روادید میان دو کشور برای سفرهای زیر یک ماه برشمرد و افزود: در روزهای نزدیک، ورود شهروندان دو ملت از کشور ثالث نیز بدون روادید امکانپذیر خواهد شد. این اتفاق خیلی مهم است چون نشاندهنده اعتماد کامل ایران و تاجیکستان به یکدیگر است.
وی تأکید کرد: پس از لغو روادید میان ایران و تاجیکستان، گردشگری میان دو کشور رو به افزایش گذاشتهاست. سال گذشته حدود ۸ هزار نفر از ایران به تاجیکستان سفر کردند و تعداد تاجیکانی که به ایران میآیند نیز در حال افزایش است. این گردشگران عمدتاً از میراث فرهنگی مشترک در شهرهای اصفهان، همدان، شیراز، تبریز و مشهد دیدن میکنند.
زاهدی گفت: طب ایرانی در منطقه، منزلت و شهرت دارد و بیماران زیادی از تاجیکستان به ایران میآیند. بنابراین ما به آینده گردشگری سلامت و فرهنگی میان تاجیکستان و ایران بسیار امیدوار هستیم.
شما چه نظری دارید؟